Memorabel 2017 (of 9 hoogtepunten in cultuur en wetenschap)

Mijn persoonlijke selectie van hoogtepunten uit de wereld van de literatuur, de muziek, tv-drama en wetenschap in 2017. Met als klap op de vuurpijl een onthulling over de grootste investeerders in de bitcoin.

MUZIEK

Het was, wat mij betreft, het jaar van de britpop.
Zo brak dit jaar Dua Lipa door in de VS met het naar haar genoemde debuutalbum. De pas 22-jarige Britse (met Albanees-Kosovaarse ouders) is een grote belofte voor de toekomst. Ze kan nu al bogen op samenwerkingsprojecten met een paar indrukwekkende namen uit de muziekwereld, waaronder Martin Garrix.
Nu maar hopen dat ze dat unieke stemgeluid niet laat verzuipen in over-geproduceerde songs met zo’n muur van geluid waar je haar stem nauwelijks meer bovenuit hoort komen.
Het mooist komt die stem, naar mijn mening, tot zijn recht in een oude blues song als ‘I’d rather go blind’ (Jordan & Foster), bekend geworden in tientallen vertolkingen door zulke uiteenlopende artiesten als Etta James, Rod Stewart en Beyoncé.

Singer-songwriter Tom McRae verraste – twee jaar na zijn laatste album in 2015 – met het nieuwe ‘Ah, The World! Oh, The World!’. Zijn achtste alweer en ditmaal zonder band. Deels opgenomen in een hut ergens in het Catskillgebergte (150 km ten NW van New York City) en deels op een eiland in Noorwegen. Fans uit zijn vroege periode vinden het maar niks, maar er staan een paar prachtige songs op. En, tsja, die man had gewoon een wereldhit moeten hebben met End of the World News (Dose Me up)…..

BOEK (fictie)

Qua fictie kan ik in deze hypergevoelige tijden een passend boek aanraden: Swarm van Guy Garcia. Je zou het een ‘high-tech thriller’ kunnen noemen. Het bevat alle elementen die deze tijd zo bijzonder (angstaanjagend) maken: van biotechnologie tot de keerzijde van social media.
In januari van dit jaar was Garcia’s boek in Virtual Reality (VR) te ervaren tijdens het Sundance Film Festival. En op een speciaal aan het boek gewijde site kunnen liefhebbers die sensatie alsnog ondergaan.
Garcia was jarenlang redacteur van Time magazine en schreef daar voornamelijk over business, maar ook cultuur en andere onderwerpen.

BOEK (non-fictie)

Een heel leuk boek voor iedereen die meer wil weten over algoritmen, is Algorithms To Live By van Brian Christian en Tom Griffiths. In een tijd waarin ons te pas en te onpas aan het verstand wordt gebracht dat wij ‘in een tijd van big data’ leven, gaat dit boek over ‘small data’. Onze alledaagse beslommeringen.
Zo staat er een hoofdstuk in over het voorspellen van loterij-uitkomsten, waarin de auteurs aan de hand van de 18e eeuwse Britse dominee Thomas Bayes en de Franse wiskundige Pierre-Simon Laplace het onderwerp kansberekening behandelen.
Bayes legde de grondslag voor de waarschijnlijkheidstheorie, waar Laplace op voortborduurde (de wet van Laplace).
Vervolgens behandelen de auteurs de vermenigvuldigingsregel, de gemiddelde regel en de toevoegende regel.
Die laatste kennen wij allemaal: denk aan situaties waarin je druk bezig bent met iets en iemand vraagt aan je wanneer je denkt er klaar mee te zijn? Er staat immers een bepaalde afspraak ingepland.
‘Vijf minuutjes, dan kom ik!’
Het boek staat vol met dat soort voorbeelden.

TV-SERIE

Het aanbod van Amerikaanse tv-series was dit jaar overweldigend en daar zaten zelfs een paar juweeltjes tussen (Top of the Lake: China Girl en Big Little Lies spanden, wat mij betreft, de kroon). De serie die op mij echter de meeste indruk maakte, was de Franse serie Le Bureau des légendes, waarvan begin dit jaar het tweede seizoen bij Canvas werd uitgezonden. In mei werd het derde seizoen aan de pers gepresenteerd. Locatie: het Franse ministerie van Defensie.

De serie, een productie van Canal+, gaat namelijk over een speciale afdeling van de Franse contraspionagedienst, de DGSE (Direction Générale de la Sécurité Extérieure). En zoals in de VS het Pentagon bij bepaalde filmproducties betrokken is, geeft het Franse ministerie van Defensie aan de makers van deze serie advies.

Mathieu Kassovitz speelt de rol van Guillaume Debailly, die in deze tweede reeks net terugkomt van een lange missie in Damascus. En vervolgens ontwikkelt zich de plot. Wie van actiescènes houdt, hoeft niet te kijken: het gaat om de intriges, zowel binnen de eigen dienst als daarbuiten. Een kijkje in de keuken van de Franse pendant van de Amerikaanse CIA en het Britse MI6.
Geweldige rollen van o.a. Jean-Pierre Darroussin, Léa Drucker, Sara Giraudeau, Florence Loiret-Caille en niet te vergeten Zineb Triki.
De regie is in handen van Eric Rochant.

WETENSCHAP
Op 22 januari publiceerde het wetenschappelijke tijdschrift Nature een ontdekking van Belgische astronomen: op 39 lichtjaren afstand van ons zonnestelsel cirkelen zeven planeten rondom een ster.
Nu zult u misschien zeggen ‘Ja, nou en?’. Welnu, deze ontdekking maakt het mogelijk naar tekens van leven te zoeken buiten ons eigen zonnestelsel.

Het planetenstelsel wordt TRAPPIST-1 genoemd. Dat heeft niets met het gelijknamige Belgische bier te maken, maar is een afkorting van TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope.

In het onderzoek naar en de behandeling van kanker speelt het genetisch paspoort van de tumor een centrale rol. Onderzoekers van het Hubrecht Instituut, het UMC Utrecht en het Prinses Maxima Centrum voor kinderoncologie hebben van een ‘mutatievingerafdruk’ een niet eerder ontdekte genetische oorzaak voor erfelijke borstkanker ontdekt.

In de toekomst hopen onderzoekers op basis van deze ontdekking de behandeling van kankerpatiënten beter af te kunnen stemmen en nieuwe medicijnen te ontwikkelen.

TOT SLOT

Volgens sommigen bieden cryptomunten een alternatief voor het financiële systeem dat tot nu toe overheersend was. De bitcoin is daar het meest bekende voorbeeld van. En als je kijkt naar de koersontwikkeling in 2017 van die virtuele munt, dan is duidelijk dat investeerders die vroeg zijn ingestapt er hun voordeel mee doen.
Laatst bleek uit onderzoek dat slechts een klein aantal beleggers ‘absolute grote winsten’ behalen. In de VS circuleert sinds een week een flowchart waarin een aantal van de grotere beleggers met naam en toenaam staan vermeld. Laten dat nou bekende namen uit de financiële wereld zijn….